Cynizm – definicja

Co to jest cynizm i skąd się się wywodzi ?

 

Cynizm jest starożytną grecką doktryną etyczną, która głosi, że celem życia jest żyć życiem Cnoty zgodnie z Naturą (która wymaga tylko niezbędnych rzeczy niezbędnych do egzystencji).

Oznacza to odrzucenie wszystkich konwencjonalnych pragnień dotyczących zdrowia, bogactwa, władzy i sławy oraz życie w sposób wolny od wszelkich dóbr i własności. Jednakże, zamiast wycofywać się ze społeczeństwa, cynicy powinni żyć w pełnym blasku spojrzenia publicznego i byliby zupełnie obojętni wobec wszelkich zniewag, które mogą wynikać z ich niekonwencjonalnego zachowania. Ich sposób życia wymaga ciągłego szkolenia (zarówno umysłu, jak i ciała), a nie tylko rezygnacji z odpowiedzialności i nihistycznego stylu życia. Cynicy wierzyli, że świat należy do wszystkich, i że cierpienie jest spowodowane fałszywymi osądami tego, co cenne, oraz bezwartościowymi zwyczajami i konwencjami, które otaczają społeczeństwo. Widzieli także swoją pracę jako strażnika ludzkości, oraz ewangelizowania i ogłaszania ludzi o błędach ich dróg. Byli szczególnie krytyczni wobec wszelkich przejawów chciwości, które uważali za główną przyczynę cierpienia. Wiele ich pomysłów zostało później pochłoniętych przez stoicyzm. Chociaż nigdy nie istniała oficjalna doktryna cynicka, podstawowe zasady można podsumować w następujący sposób:

  • Celem życia jest szczęście, czyli życie zgodne z Naturą.

  • Szczęście zależy od bycia samowystarczalnym i mistrza nastawienia mentalnego.

  • Samowystarczalność osiąga się, żyjąc życiem Cnoty.  

  • Droga do cnoty to uwolnienie się od wszelkich wpływów (np. Bogactwa, sławy, władzy itd.), Które nie mają wartości w przyrodzie.  

  • Cierpienie jest spowodowane fałszywymi osądami wartości, które powodują negatywne emocje i złośliwy charakter.


Termin „cynik” wywodzi się z greckiego „kunikos” (co oznacza „pies”), prawdopodobnie jako pejoratywne odniesienie do bezwstydnego odrzucenia przez pierwszych Cyryli konwencjonalnych manier i ich decyzji o życiu na ulicach. W powszechnym użyciu „cynizm” oznacza skłonność do niewiary w szczerość lub dobro ludzkich motywów i działań oraz tendencję do wyrażania tego przez szyderstwa i sarkazm.


Historia cynizmu

Powrót do początku. Pitagoras i jego zwolennicy opowiadali się za prostym życiem w wiekach poprzedzających cynikików. Na początku VI wieku pne. scytyjski mędrzec o imieniu Anacharsis łączył zwykłe życie z krytyką greckich obyczajów w sposób, który stałby się standardem wśród cyników. Jednak najbardziej bezpośrednim wpływem na szkołę cyników był Sokrates. Chociaż nie był ascetą, wyznał miłość cnoty, obojętność wobec bogactwa i pogardę dla ogólnej opinii. Prawdziwym założycielem cynizmu był Antisthenes (ok. 445 – 365 r.), Który był jednym z najważniejszych uczniów Sokratesa na początku piątego wieku. Głosił życie w ubóstwie, ale jego nauki obejmowały także język, dialog i literaturę, a także czystą etykę, na której skupili się późniejsi cynicy.
Po Antistenesie pojawił się Diogenes z Sinope (który mieszkał w wannie na ulicach Aten i jadł surowe mięso, przyjmując cynizm do swoich logicznych skrajności), a także przez Crates of Thebes (ok. 365-285 pne), który rozdał wielką fortunę, aby mógł żyć w cyniickim ubóstwie w Atenach. Diogenes dominuje w historii cynizmu jak żadna inna postać,  zaczął być postrzegany jako archetypowy cyniczny filozof. Przyjął styl samowystarczalności („autarkeia”), oszczędności („askesis”) i bezwstydu („anaideia”) i był znany z gryzącej satyry i dowcipu. Wraz z powstaniem stoicyzmu w III w pne, cynicyzm jako poważna działalność filozoficzna przeszedł upadek i dopiero w czasach rzymskich nastąpiło ożywienie cynizmu. Cynicyzm rozprzestrzenił się wraz z powstaniem Cesarskiego Rzymu w 1. wieku, a Cynicy mogli być błagani i głoszeni w miastach Imperium Rzymskiego, gdzie traktowani byli mieszaniną pogardy i szacunku. Wydaje się, że cynizm rozkwitł w IV wieku, w przeciwieństwie do stoicyzmu, który od dawna już upadał. Cynizm ostatecznie zniknął pod koniec 5. wieku, chociaż wiele jego ascetycznych pomysłów i retorycznych metod zostało przyjętych przez wczesnych chrześcijan.